Etik İlkeler

Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesinin’nin bilimsel yayın organı olan Sanat, Tasarım ve Mimarlık Dergisi ulusal ve uluslararası alanda sanat, tasarım ve mimarlık alanındaki multidisipliner, hakemli ,süreli ve açık erişim bir dergidir. Değerlendirilmek üzere Sanat, Tasarım ve Mimarlık Dergisi’ne gönderilen makaleler daha önce yayımlanmamış, yayınlanmak üzere kabul edilmemiş ya da yayınlanmak için değerlendirme sürecinde olmaması gerekir. Değerlendirme sürecinde olan ve yayınlanan eserlerin sorumluluğu tümüyle yazar(lar)a aittir. Yayımlanan eserlerin telif hakları Sanat, Tasarım ve Mimarlık Dergisi’ne aittir. İlk aşamada şekil ve içerik bakımından editör tarafından değerlendirilen makaleler uygun bulunması halinde en az 2 hakem tayin edilerek değerlendirmeye alınır ve hakemler tarafından gerekli görülmesi halinde yazarlardan düzeltme istenebilmektedir. Makalelerde kullanılan verilerde çarpıtılma veya uydurma gibi durumlar tespit edilirse, makale yazarının çalıştığı kuruma bu durum resmi yollardan bildirilecek ve makale direkt olarak reddedilecektir. Dergimize gönderilen makalelerin yayın sürecinde, tüm bileşenlerinin; yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucuların etik ilkelere uymaları gerekir. Bu nedenle Sanat, Tasarım ve Mimarlık Dergisi’nin yayın etiği ile açık erişim politikası da, Yayın Etiği Komitesi’nin (Committee on Publication Ethics, COPE) açık erişimde yayınladığı kılavuzlar ve politikalar doğrultusunda (Örneğin “Yayın Etiği Komitesi (COPE) Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kılavuzları; “Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors” ve “COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors”) yayın sürecinin tüm bileşenlerinin etik ilkelere uymasını gerektirmektedir. Dergimize gönderilen makaleler intihal engelleme programı iThenticate ile taranmakta ve basıma uygun olmayan makaleler değerlendirmeye alınmamaktadır. Dergimize yayın başvurusunda yada sonrasında herhangi bir ücret alınmamaktadır.

ADA Journal of Art Design and Architecture (ADA Sanat, Tasarım ve Mimarlık Dergisi), Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi’nin bilimsel yayın organı olarak sanat, tasarım ve mimarlık alanlarında üretilen güncel, özgün ve nitelikli akademik çalışmaları yayımlayan ulusal ve uluslararası nitelikte, multidisipliner, hakemli, süreli ve açık erişimli bir dergidir.

Dergi; sanat, tasarım ve mimarlık ekseninde kuramsal, tarihsel, eleştirel ve uygulama temelli araştırmaları bir araya getirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda görsel sanatlar, grafik tasarım, iletişim tasarımı, tipografi, illüstrasyon, dijital sanat, iç mimarlık, mimarlık, mekân çalışmaları, görsel kültür, tasarım kuramı, sanat tarihi, kültürel miras, kent ve mekân odaklı araştırmalar ile disiplinler arası çalışmalara yer verilir.

Değerlendirilmek üzere ADA Journal of Art Design and Architecture’a gönderilen çalışmaların daha önce başka bir yerde yayımlanmamış, yayımlanmak üzere kabul edilmemiş ve başka bir yayın organında değerlendirme sürecinde bulunmuyor olması gerekir. Değerlendirme sürecinde olan ve yayımlanan çalışmaların bilimsel, etik ve hukuki sorumluluğu tümüyle yazar(lar)a aittir.

Dergiye gönderilen çalışmalar ilk aşamada şekil ve içerik bakımından editör tarafından ön değerlendirmeye alınır. Uygun bulunan çalışmalar, alanına göre en az iki hakemin değerlendirmesine sunulur. Hakemler tarafından gerekli görülmesi halinde yazarlardan düzeltme istenebilir.

Çalışmalarda kullanılan verilerde çarpıtma, uydurma, intihal ya da akademik etik ihlali tespit edilmesi durumunda çalışma doğrudan reddedilir; gerekli görüldüğünde ilgili kurumlara resmi bildirim yapılabilir.

Derginin yayın sürecinde yer alan tüm paydaşların; yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucuların etik ilkelere uygun davranmaları beklenir. Bu doğrultuda derginin yayın etiği ve açık erişim politikası, Yayın Etiği Komitesi’nin (COPE) yayımladığı ilke, kılavuz ve iyi uygulama önerileri doğrultusunda yürütülür. Dergiye gönderilen çalışmalar benzerlik tespit programı ile taranır; yayıma uygun bulunmayan çalışmalar değerlendirme sürecine alınmaz.

Dergiye gönderilen ya da kabul edilen çalışmalar için yazarlardan herhangi bir başvuru, değerlendirme ya da yayın ücreti talep edilmez.

Editör, Editör Yardımcıları ve Alan Editörlerinin Etik Sorumlulukları

• Editörler, çalışmaların yayımlanmasına karar verirken özgünlük, bilimsel katkı, alana uygunluk ve akademik niteliği esas alırlar.
• Editörler, olumlu ya da olumsuz karar verirken çalışmanın alana katkısını, yöntemsel yeterliliğini, anlatım açıklığını ve derginin amaç ve kapsamına uygunluğunu dikkate alırlar.
• Başvurusu yapılan çalışmalar, önemli bir sorun görülmediği sürece ön değerlendirmeye alınır.
• Editörler, çalışmaların alan editörleri ve hakemlerin uzmanlık alanları doğrultusunda değerlendirilmesini sağlar.
• Değerlendirme sürecinin yansız ve bağımsız yürütülmesini gözetirler.
• Editörler, yazarlar, hakemler ve editörler arasında çıkar çatışması ya da çıkar birliği bulunup bulunmadığını dikkate alırlar.
• Hakem havuzunun uzmanlık bakımından çeşitlendirilmesi ve güncel tutulması için gerekli özeni gösterirler.
• Akademik nezakete uymayan, kişisel saldırı içeren ya da bilimsel temelden yoksun değerlendirmeleri engellerler.
• Yayın süreçlerinin dergi politikalarına ve etik ilkelere uygun biçimde yürütülmesini sağlarlar.
• Değerlendirme sürecinde elde edilen kişisel verilerin gizliliğini korurlar.
• Görevi kötüye kullanmaya yönelik iddialar karşısında nesnel bir inceleme yürütürler.
• Yayımlanan çalışmalardaki hata, tutarsızlık ve yanlış yönlendirmelerin düzeltilmesi için gerekli adımları atarlar.
• Dergide yayımlanan çalışmaların fikri mülkiyet haklarını korur; olası ihlallere karşı gerekli önlemleri alırlar.
• Dergide yayımlanan çalışmalara yönelik bilimsel eleştirileri dikkate alır ve yazarlara yanıt hakkı tanırlar.
• Olumsuz ya da beklenen sonucu vermeyen araştırmaların da bilimsel değer taşıması halinde değerlendirilmesini gözetirler.
• Dergiye iletilen tüm etik yakınmaları inceler ve gerekli açıklamaları yaparlar.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Makale değerlendirme sürecinde hakemler ile yazarlar arasında doğrudan iletişim kurulmaz. Değerlendirme sürecine ilişkin tüm notlar, raporlar ve düzeltme talepleri dergi yönetim sistemi üzerinden editörler aracılığıyla yazarlara iletilir.

Hakemlerin etik sorumlulukları şunlardır:

• Yalnızca uzmanlık alanları ile ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidirler.
• Değerlendirmeyi tarafsızlık ve gizlilik ilkeleri çerçevesinde yürütmelidirler.
• İnceledikleri çalışmaları değerlendirme süreci sonrasında paylaşmamalı ve kötüye kullanmamalıdırlar.
• Uyruk, cinsiyet, dil, inanç, siyasal görüş ya da kurumsal aidiyet gibi unsurlar değerlendirme sürecini etkilememelidir.
• Çıkar çatışması ya da çıkar birliği fark ettiklerinde değerlendirmeyi reddederek editöre bilgi vermelidirler.
• Değerlendirmelerini yapıcı, bilimsel ve saygılı bir dil ile hazırlamalıdırlar.
• Hakaret, küçümseme ya da düşmanca ifade içeren kişisel yorumlardan kaçınmalıdırlar.
• Değerlendirmeyi kabul ettikleri takdirde, belirlenen süre içinde tamamlamalıdırlar.

Yazarların Etik Sorumlulukları

ADA Journal of Art Design and Architecture’a başvuru yapan yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uygun davranmaları beklenir:

• Başka bir yerde yayımlanmış ya da yayımlanmak üzere değerlendirme sürecine girmiş bir çalışmayı dergiye göndermemelidirler.
• Dergiye özgün ve bilimsel etik ilkelere uygun çalışmalar sunmalıdırlar.
• Çalışma hazırlanırken yararlanılan tüm kaynaklara doğru ve eksiksiz biçimde atıf yapılmalıdır.
• Çalışmaya katkı sunmayan kişiler yazar olarak gösterilmemelidir.
• Başvuru yapılmış bir çalışmada yazar sırası değiştirme, yazar ekleme ya da yazar çıkarma talepleri etik gerekçeler dışında yapılmamalıdır.
• Çalışmayla ilgili olası çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir.
• Değerlendirme sürecinde talep edilmesi halinde çalışmaya ilişkin veri, belge ve açıklamalar editöre sunulmalıdır.
• Kullanılan veri, görsel, belge ve materyallerin kullanım hakkı ile ilgili gerekli izinlerin alınmış olması gerekir.
• İnsan katılımcılar, hayvan deneyleri ya da etik kurul onayı gerektiren diğer araştırmalar için gerekli kurul izinleri alınmalı ve belgelenmelidir.
• Etik kurul kararı gerektiren çalışmalarda kurul adı, karar tarihi ve karar numarası makalenin ilgili bölümlerinde açıkça belirtilmeli; belge başvuru sırasında sisteme yüklenmelidir.
• Etik kurul izni, izin gerektiren veri toplama süreci ve olası hukuki/etik sorumluluklar bütünüyle yazarlara aittir.

 

Açık Erişim Politikası

Dergi açık erişim yayıncılık anlayışını benimsemektedir. Yayımlanan çalışmalar, bilimsel bilginin daha geniş kitlelere ulaşmasını destekleyecek biçimde erişime açılır. Yazarlar, eserlerinin uygun atıf verilmek koşuluyla paylaşılmasına olanak tanıyan açık erişim ilkeleri doğrultusunda değerlendirilir. Yazarların çalışmalarını kurumsal arşivlerde ya da kişisel akademik sayfalarında paylaşmaları teşvik edilir.

Etik Kurul İzni

25 Şubat 2020 tarihli ULAKBİM kararları doğrultusunda, insan ya da hayvan katılımcılarla yürütülen araştırmalarda etik kurul onayı alınmış olması zorunludur. Etik kurul onayı gerektiren çalışmaların yöntem bölümünde kurul adı, karar tarihi ve karar numarası açıkça belirtilmelidir. Ayrıca etik kurul belgesi başvuru sırasında sisteme yüklenmelidir.

Etik kurul izni gerektiren araştırmalar genel olarak aşağıdaki çalışmaları kapsar:

• Anket, görüşme, mülakat, odak grup, gözlem ve deney gibi tekniklerle katılımcılardan veri toplanmasını içeren nitel ve nicel araştırmalar
• İnsanlar ve hayvanlar üzerinde yürütülen deneysel ya da bilimsel çalışmalar
• Klinik araştırmalar
• Kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuat kapsamında değerlendirilen retrospektif çalışmalar
• Katılımcı onayı gerektiren her türlü veri toplama ve analiz süreci

Bu koşulları sağlamayan çalışmalar değerlendirmeye alınmadan yazar(lar)a iade edilir.